پزشکی در اسارت بازار/ معرفی مجموعه مقالات «پزشک اجتماعی»، آنچه سرمایهداری بر پزشکی عمومی روا داشت
تحریریه فرهنگوتربیت- جامع:
پزشکی در نگاه نخست دانشی خنثی و علمی برای درمان بیماریها بهنظر میآید. اما کتاب «پزشکی اجتماعی» نشان میدهد که این دانش همواره در بستر نظام اقتصادی و اجتماعی معنا پیدا میکند. در نظام سرمایهداری، پزشکی از رسالت انسانی خود فاصله میگیرد و به بخشی از بازار بدل میشود.
وقتی خدمات درمانی به «کالا» تبدیل میشود، دسترسی به پزشک و دارو دیگر تابع نیاز واقعی نیست، بلکه به توان مالی افراد بستگی دارد. در نتیجه، سلامت که باید یک حق عمومی باشد، به امتیازی طبقاتی تغییر شکل میدهد.
در این ساختار، پزشک نیز در موقعیت دوگانه قرار میگیرد: از یکسو باید خدمتگزار جامعه باشد و از سوی دیگر ناچار است تابع منطق سود و بازار عمل کند. همین دوگانگی تضاد میان اخلاق پزشکی و سودآوری اقتصادی را تشدید میکند.
پیامد مستقیم این روند، نابرابری در سلامت است. طبقات فرودست بیشتر بیمار میشوند و کمتر امکان درمان مناسب دارند، در حالیکه طبقات مرفه بهترین خدمات را دریافت میکنند. افزون بر آن، صنعت داروسازی و بیمارستانهای خصوصی سرمایه را به سمت حوزههای سودآور (مانند جراحیهای زیبایی) هدایت میکنند، نه به سمت بهداشت عمومی یا مناطق محروم.
کتاب تأکید میکند که برای بازگرداندن پزشکی به رسالت واقعیاش باید نگاه اجتماعی و عدالتمحور بر آن حاکم شود. سلامت نمیتواند در منطق بازار حل شود؛ زیرا حق انسانهاست، نه کالایی برای مبادله.
فایل این کتاب را از -اینجا دریافت کنید.
