آنچه مارکتینگ کنکور نادیده میگیرد / مارکتینگ کنکور چگونه رویافروشی و دانشآموزان را به «موفق» و «ناموفق» تقسیم میکند؟
تحریریه روزنگار _ جامع:
در کوچهپسکوچههای شهر، تابلوهای رنگارنگ مؤسسات کنکور چشم هر رهگذری را به خود جلب میکند. شعارهایی مانند «قبولی تضمینی» یا «رتبه تکرقمی از اینجا شروع میشود» سالهاست به بخشی جداییناپذیر از فضای بازاریابی کنکور بدل شدهاند. اما پرسش اساسی اینجاست: موفقیت یا عدم موفقیت در کنکور تا چه اندازه ثمره تلاش فردی دانشآموزان است و چه میزان ریشه در امتیازات خانوادگی، اجتماعی و اقتصادی پیش از ورود به بازی کنکور دارد؟
مارکتینگ کنکور با تکیه بر نیازها، استرسها و آرزوهای داوطلبان، چرخهای تجاری و سودآور ساخته است. این چرخه در زمان انتخاب رشته کنکور نیز با وعده افزایش شانس قبولی به فروش منابع و خدمات آموزشی خود میپردازد.
شهریه کلاسهای گروهی کنکور در ایران طی سالهای اخیر بین یکمیلیون و ۵۰۰ هزار تا ۱۰ میلیون تومان برای هر درس متغیر بوده و کلاسهای خصوصی از دو میلیون و ۵۰۰ هزار تا ۲۰ میلیون تومان هزینه دارند. برخی مؤسسات حتی دورههای جامع و نیمهخصوصی را تا سالی ۶۰ میلیون تومان عرضه میکنند.
روایت دانشآموزان نیز گواه این گردش مالی بالاست: یکی از داوطلبان در گفتگو با جامع، میگوید تنها برای پنج جلسه کلاس گروهی و جزوات همراه، ۱۷ میلیون تومان پرداخته است. دیگری از هزینه ۳۲ میلیونی خود برای کلاسها، کتابها و اردوهای مطالعاتی نوروزی سخن میگوید.
مارکتینگ کنکور با خلق نیاز و تولید چرخه مصرف، به نهادی نامحبوب اما پردرآمد در فضای آموزشی کشور تبدیل شده است. این بازار نهتنها داوطلبان ناتوان از پرداخت هزینهها را کنار میزند، بلکه نسبت به خریداران محصولاتش نیز چندان صادق نیست. زمانی که ظرفیت رشتههای پرطرفدار پر میشود، «بستههای انتخاب طلایی» و وعدههای این مؤسسات کارکرد خود را از دست میدهند.
رویافروشی کنکور و القای این باور که تنها تلاش فردی معیار موفقیت است، سبب ناامیدی بسیاری از جوانان شده است. حال آنکه روشن است بخش بزرگی از موفقیت در رشتههای پرمتقاضی، پیش از کنکور و حتی پیش از مدرسه رقم میخورد.
همچنین اتخاذ و تقویت سیاستهای عدالتمحور و ارتقای کیفیت آموزش در مقاطع دبستان و پیشدبستانی میتواند همچنان در راستای آموزش نزدیک به عدالت و تعدیل شاخصهای پیشینی دانشآموزان در پیش از مدرسه جهت کسب موفقیت در آزمونهای استاندارد، کمک ویژهای کند.
